Vulva xərçəngi əməliyyatları (vulvektomiya)
Vulva xərçəngi əməliyyatları (vulvektomiya)
Vulvektomiya — vulvanın xərçəng hüceyrələrindən təmizlənməsi məqsədilə tam və ya qismən çıxarılması əməliyyatı.
Vulvektomiya – vulvanın (xarici cinsiyyət orqanlarının) xərçəng hüceyrələrindən təmizlənməsi məqsədilə tam və ya qismən çıxarılması əməliyyatıdır. Əməliyyatın bir neçə növü mövcuddur: qismən vulvektomiyada vulvanın yalnız xərçəngli hissəsi çıxarılır; radikal vulvektomiyada bütün vulva toxuması və bəzən ətraf toxumalar çıxarılır; radikal hemivulvektomiyada vulvanın bir tərəfi və onun altındakı toxumalar götürülür. Xəstəlik yayılıbsa, qasıq limfa düyünləri də çıxarıla bilər. Vulvektomiya histoloji olaraq vulva xərçəngi diaqnozu qoyulmuş, xəstəliyi lokal və ya müəyyən nahiyəyə yayılmış, həmçinin şüa və ya kimyaterapiya kimi digər müalicə üsullarına uyğun olmayan pasiyentlər üçün nəzərdə tutulur.
Necə aparılır
Əməliyyat ümumi anesteziya altında aparılır və müddəti çıxarılan toxumanın miqdarına görə dəyişir. Radikal vulvektomiya hallarında eyni zamanda limfa düyünlərinin də çıxarılması əlavə vaxt tələb edə bilər. Bəzi hallarda estetik və funksional baxımdan rekonstruktiv plastik cərrahiyyə də tətbiq oluna bilər; bu, xüsusilə radikal əməliyyatlardan sonra pasiyentin rahatlığını və həyat keyfiyyətini artırmaq məqsədi daşıyır.
Hazırlıq
Əməliyyatdan əvvəl pasiyentlərə əməliyyatın həcmi, gözləntilər və nəticələri ilə bağlı ətraflı məlumat verilir. Adətən qan analizləri, görüntüləmə müayinələri və anesteziya üçün ilkin qiymətləndirmə aparılır. Həkim istifadə olunan dərmanlar, xüsusilə qanı durulaşdıran preparatlar barədə məlumatlandırılmalı, əməliyyatdan əvvəlki gecə ac qalma qaydalarına riayət olunmalıdır.
Bərpa dövrü
Xəstəxanada qalma müddəti əməliyyat növünə görə adətən 2–7 gün arasında dəyişə bilər. İlk günlərdə ağrı və diskomfort nəzarət altında olur və ağrıkəsici ilə idarə edilir. Tikiş nahiyəsinin təmiz və quru saxlanması vacibdir. Fiziki aktivliklərə tədricən, adətən 4–6 həftə ərzində qayıtmaq tövsiyə olunur. Vulvanın çıxarılması bəzən qadınlarda psixoloji çətinliklər yarada bilər, bu baxımdan psixoloji dəstək mühüm rol oynayır.
Tez-tez verilən suallar
Vulvektomiyadan sonra cinsi həyat mümkündürmü?
Bir çox hallarda tam sağalmadan sonra cinsi həyat davam edə bilər, lakin əməliyyatın həcmindən asılı olaraq dəyişikliklər ola bilər. Radikal əməliyyatlardan sonra rekonstruktiv cərrahiyyə və psixoloji dəstək bu prosesi asanlaşdıra bilər. Fərdi vəziyyət mütləq həkimlə müzakirə olunmalıdır.
Əməliyyatdan sonra xərçəng təkrarlana bilərmi?
Düzgün və vaxtında aparılan vulvektomiya effektiv müalicə üsuludur, lakin heç bir əməliyyat təkrarlanma riskini tam istisna etmir. Bu səbəbdən əməliyyatdan sonra müntəzəm həkim nəzarəti və planlı müayinələr vacibdir.
Əməliyyat və bərpa prosesi hər bir qadının fərdi vəziyyətinə uyğun olaraq planlanmalıdır. Verilən müddətlər ümumi məlumat xarakteri daşıyır və konkret plan həkim tərəfindən müəyyən edilir.
