Endometrial Hiperplaziya
Endometrial Hiperplaziya
Endometriumda hüceyrələrin normadan artıq çoxalması ilə yaranan patoloji vəziyyət — bəzi hallarda uşaqlıq cismi xərçəngi üçün ilkin mərhələdir.
Endometrial hiperplaziya – uşaqlığın daxili qatında (endometriumda) hüceyrələrin normadan artıq çoxalması ilə yaranan patoloji vəziyyətdir. Əsas səbəbi estrogen hormonunun yüksək, lakin progesteronun yetərsiz olmasıdır. Bu hal bəzi hallarda uşaqlıq cismi xərçəngi üçün ilkin mərhələ hesab olunur. Endometrial hiperplaziya histoloji olaraq üç əsas növə bölünür: sadə hiperplaziya (atipiyasız) – hüceyrələr çoxalır, lakin struktur normal qalır, xərçəngə çevrilmə riski çox aşağıdır (təxminən 1%); kompleks hiperplaziya (atipiyasız) – hüceyrələr daha sıx yerləşir, bəzi struktur dəyişikliklər müşahidə olunur, risk bir qədər yüksəkdir (təxminən 3-5%); sadə atipiyalı hiperplaziya – hüceyrələrin quruluşunda dəyişiklik (atipiya) baş verir, bu da xərçəngə keçid ehtimalını artırır, risk təxminən 8-10% arasındadır.
Əlamətlər
- Uzun və nizamsız menstruasiyalar
- Menstruasiya arası və menopauzadan sonrakı qanaxmalar
- Sonsuzluq və ya hamilə qalmaqda çətinlik
- Qeyri-adi və çox miqdarda vaginal axıntı
Nə zaman həkimə müraciət etməli?
Əgər qeyri-adi qanaxmalar və ya menstrual nizamsızlıqlar, xüsusilə menopauzadan sonrakı qanaxmalar müşahidə olunursa, bu siqnalların vaxtında araşdırılması vacibdir. Erkən müraciət xərçəngin qarşısını almaqda böyük rol oynayır.
Diaqnostika
Diaqnoz ultrasəs müayinəsi (endometriumun qalınlığının qiymətləndirilməsi), histeroskopik biopsiya və toxuma nümunəsinin histoloji müayinəsi ilə dəqiqləşdirilir. Bu üsullar hiperplaziyanın növünü və atipiyanın olub-olmamasını, yəni xərçəngə keçid riskini müəyyən etməyə imkan verir.
Müalicə
Müalicə hiperplaziyanın növündən və atipiyanın olub-olmamasından asılıdır. Hormonal terapiyada progesteron tərkibli dərmanlarla endometriumun qalınlığı tənzimlənir və hüceyrə çoxalması nəzarət altına alınır. Diaqnozun dəqiqləşdirilməsi və müalicənin izlənməsi üçün histeroskopik biopsiya aparılır. Atipiyalı və ya təkrarlayan hiperplaziya hallarında, xüsusilə ailə planlaması tamamlanmış pasiyentlərdə histerektomiya (uşaqlığın çıxarılması) tətbiq oluna bilər. Profilaktika və nəzarət üçün hormonal tarazlığın qorunması, müntəzəm ginekoloji müayinələr (ultrasəs, PAP-test), sağlam qidalanma və çəki nəzarəti, həmçinin polikistik yumurtalıq sindromu və endokrin pozğunluqların müalicəsi tövsiyə olunur.
Tez-tez verilən suallar
Endometrial hiperplaziya mütləq xərçəngə çevrilirmi?
Xeyr. Atipiyasız hiperplaziyada xərçəngə çevrilmə riski çox aşağıdır. Risk əsasən atipiyanın olub-olmaması ilə bağlıdır; bu səbəbdən dəqiq növün histoloji müayinə ilə müəyyən edilməsi və vaxtında müalicə vacibdir.
Hiperplaziyanın əsas səbəbi nədir?
Əsas səbəb estrogenin yüksək, progesteronun isə yetərsiz olması ilə yaranan hormonal disbalansdır. Piylənmə, polikistik yumurtalıq sindromu və bəzi dərmanlar da bu riski artıra bilər.
