Uşaqlıq cismi xərçəngi
Uşaqlıq cismi xərçəngi
Endometrium xərçəngi — qadın cinsiyyət orqanlarında ən çox rast gəlinən xərçəng növlərindən biri; erkən diaqnoz həyati əhəmiyyət daşıyır.
Uşaqlıq cismi xərçəngi, yəni endometrium xərçəngi — qadın cinsiyyət orqanlarında ən çox rast gəlinən xərçəng növlərindən biridir. Bu xəstəlik uşaqlığın daxili selikli qişası olan endometrium qatından qaynaqlanır və adətən menopauzadan sonra qadınlarda özünü büruzə verir. Risk faktorlarına uzunmüddətli estrogen ifrazı (menopauzanın gecikməsi, heç doğmamış olmaq), piylənmə və şəkərli diabet, polikistik yumurtalıq sindromu (PCOS), hormonal dərmanlardan uzunmüddətli istifadə, ailəvi xərçəng keçmişi və hipertoniya aiddir. Xəstəlik proqressiv (irəliləyici) və həyat üçün təhlükəli ola bilər, lakin erkən diaqnoz müalicənin uğur şansını əhəmiyyətli dərəcədə artırır.
Əlamətlər
- Menopauzadan sonra qanaxma
- Aybaşı dövründə normadan artıq və ya nizamsız qanaxma
- Cinsi əlaqədən sonra qanlı ifrazat
- Qarında və ya çanaq nahiyəsində ağrı (xəstəlik irəliləmiş mərhələdə)
- Aşağı çanaqda ağırlıq hissi
- Səbəbsiz arıqlama
Nə zaman həkimə müraciət etməli?
Aybaşıdan kənar qanaxmalar zamanı dərhal həkimə müraciət etmək lazımdır. Menopauzadan sonra baş verən hər hansı vaginal qanaxma mütləq ciddiyə alınmalıdır, çünki bu, ilk xəbərdarlıq əlaməti ola bilər. Hormonal dərmanlardan istifadə zamanı müntəzəm nəzarət, çəkiyə və şəkərə nəzarət, ailəvi risk olduqda isə vaxtında genetik və ginekoloji müayinələr tövsiyə olunur.
Diaqnostika
Diaqnostika transvaginal ultrasəs müayinəsi (endometrium qalınlığının qiymətləndirilməsi), endometrium biopsiyası (qəti diaqnoz üçün əsas üsuldur) və histeroskopiya (daxili müayinə və biopsiya ilə birgə) ilə aparılır. Xəstəliyin yayılma dərəcəsini qiymətləndirmək üçün KT və MRT kimi görüntüləmə üsullarından istifadə oluna bilər.
Müalicə
Müalicə xəstəliyin mərhələsindən asılıdır. Ən yayılmış üsul cərrahi müdaxilədir — histerektomiya (uşaqlığın çıxarılması), ehtiyac olduqda yumurtalıqlar və limfa düyünləri də çıxarılır. Cərrahiyyədən sonra residiv riskini azaltmaq üçün şüa terapiyası (radioterapiya) tətbiq oluna bilər. İrəliləmiş və ya digər orqanlara yayılmış hallarda kimyaterapiyadan istifadə olunur. Xəstəlik erkən mərhələdədirsə və pasiyent hamiləlik planlayırsa, yaxud cərrahi müdaxilə mümkün deyilsə, alternativ olaraq hormonal terapiya tətbiq oluna bilər.
Tez-tez verilən suallar
Uşaqlıq cismi xərçənginin ilk əlaməti nədir?
Xəstəlik səssiz şəkildə inkişaf etsə də, ilk xəbərdarlıq əlaməti çox vaxt qeyri-adi qanaxmadır — xüsusilə menopauzadan sonra baş verən qanaxma. Bu siqnalı vaxtında dəyərləndirmək həyat qurtara bilər.
Erkən diaqnoz nə üçün vacibdir?
Uşaqlıq cismi xərçəngi erkən mərhələdə aşkarlandıqda müalicənin uğur şansı əhəmiyyətli dərəcədə yüksək olur. Bu səbəbdən aybaşıdan kənar və ya menopauzadan sonrakı hər hansı qanaxma zamanı dərhal həkimə müraciət etmək tövsiyə olunur.
