Bazar ertəsi – Cümə 09:00-17:00

+994 50 631 13 50

Endometrial hiperplaziya əməliyyatları

Endometrial hiperplaziya əməliyyatları

Endometrial hiperplaziyanın cərrahi müalicəsi: histeroskopik küretaj və ya histerektomiya; həm diaqnostik, həm müalicəvi.

Endometrial hiperplaziya – uşaqlıq daxili qişasının (endometrium) hormonal təsirlə normadan artıq qalınlaşmasıdır. Bu vəziyyət, xüsusilə estrogen hormonunun artdığı və progesteronun kifayət qədər olmadığı hallarda yaranır. Hiperplaziya bəzi hallarda xərçəngönü dəyişikliklərin ilkin mərhələsi hesab oluna bilər. Əgər hiperplaziya atipik (hüceyrə dəyişiklikli) formadadırsa və ya medikamentoz müalicəyə tabe olmursa, cərrahi müdaxilə tələb olunur; bu əməliyyat həm diaqnostik, həm də müalicəvi məqsəd daşıyır. Əməliyyata göstərişlər dərman müalicəsinə tabe olmayan endometrial hiperplaziya, atipik hiperplaziya (xərçəngönü dəyişikliklərlə müşayiət olunan forma), menopauza sonrası uşaqlıq qanaxmaları, qalınlaşmış endometrium fonunda təkrarlanan qanamalar, sonsuzluq və hormonal disbalans, həmçinin ailəvi xərçəng tarixi olan pasiyentlərdə hiperplaziya aşkarlanmasıdır.

Necə aparılır

Əməliyyat əsasən histeroskopik küretaj (uşaqlıq daxili təmizləmə) və ya bəzi hallarda uşaqlığın çıxarılması (histerektomiya) formasında aparılır. Seçim hiperplaziyanın növündən, xəstənin yaşından və reproduktiv planlarından asılıdır. Histeroskopik küretaj qısa müddətli anesteziya altında həyata keçirilir: histeroskopiya vasitəsilə uşaqlıq boşluğu görüntülənir, endometriumun tam və ehtiyatla qazınması (küretaj) aparılır və alınan toxumalar histoloji analiz üçün göndərilir. Histerektomiya isə atipik hiperplaziya və ya təkrarlanan hallar üçün tətbiq olunur; açıq, laparoskopik və ya vaginal yolla aparıla bilər, uşaqlıq və bəzən əlavə olaraq yumurtalıqlar və borular çıxarılır və adətən yalnız menopauza dövründə və ya doğum planı olmayan qadınlarda tətbiq edilir.

Hazırlıq

Əməliyyətdən əvvəl adətən USM ilə endometriumun qalınlığı qiymətləndirilir, qan analizləri aparılır və anestezioloqla məsləhətləşmə edilir. Histerektomiya planlaşdırılırsa, daha geniş əməliyyatönü hazırlıq (görüntüləmə, bağırsağın hazırlanması və s.) tələb oluna bilər. Cərrahın qərarına görə pasiyentə əməliyyatdan bir neçə saat əvvəl yeməkdən və içməkdən imtina etmək, bəzi dərmanların müvəqqəti dayandırılması tövsiyə oluna bilər.

Bərpa dövrü

Yüngül prosedurlardan (histeroskopik küretaj) sonra adətən 1–2 gün ərzində normal həyata dönüş mümkündür. Ciddi əməliyyatlardan (histerektomiya) sonra isə 5–7 gün xəstəxana yatışı və 3–4 həftəlik bərpa dövrü ola bilər. Yüngül qarın ağrıları və 3–5 gün ərzində qəhvəyi axıntı müşahidə oluna bilər. Histoloji nəticə 7–10 gün ərzində hazır olur və əlavə müalicə ehtiyacı bu nəticəyə əsasən planlaşdırılır. Rutin ginekoloji müayinələr və USM izləmələri vacibdir.

Tez-tez verilən suallar

Endometrial hiperplaziya həmişə əməliyyat tələb edirmi?

Xeyr. Atipik olmayan hiperplaziya bir çox halda hormonal (medikamentoz) müalicəyə cavab verə bilər. Cərrahi müdaxilə əsasən atipik formada, müalicəyə cavab verməyən və ya təkrarlanan hallarda tələb olunur. Qərar hiperplaziyanın növünə, pasiyentin yaşına və reproduktiv planlarına görə verilir.

Histeroskopik küretajdan sonra hiperplaziya təkrarlana bilərmi?

Bəli, xüsusilə hormonal disbalans davam edərsə, hiperplaziya təkrarlana bilər. Bu səbəbdən əməliyyatdan sonra müntəzəm ginekoloji nəzarət, USM izləməsi və zərurət olduqda hormonal müalicə tövsiyə olunur.

Endometrial hiperplaziyanın atipik forması, xüsusilə menopauza sonrası dövrdə və xroniki hormonal pozğunluqlarda, endometrium xərçəngi üçün ciddi risk daşıyır. Araşdırmalar göstərir ki, atipik hiperplaziyanın 25–40%-i sonradan endometrium adenokarsinomasına çevrilə bilər. Bu səbəbdən hiperplaziya erkən mərhələdə aşkarlanmalı və effektiv şəkildə müalicə edilməlidir.

Dr. Vüsalə Mədədova