Limfa düyünlərinin çıxarılması (Limfadenektomiya)

Limfa düyünlərinin çıxarılması (Limfadenektomiya)

Limfadenektomiya — limfa düyünlərinin cərrahi yolla çıxarılması; xərçəngin yayılmasını təyin etmək və qarşısını almaq üçün.

Limfa düyünləri orqanizmdə infeksiyalara və xərçəng hüceyrələrinə qarşı qoruyucu rol oynayan filtr funksiyasına malik strukturlardır. Limfadenektomiya – müəyyən bir nahiyədəki (adətən qasıq, çanaq və ya qarın boşluğu) limfa düyünlərinin cərrahi yolla çıxarılması əməliyyatıdır. Bu prosedur xərçəngin yayılma (metastaz) dərəcəsini müəyyən etmək, yayılmış xərçəng hüceyrələrini orqandan uzaqlaşdırmaq və əlavə müalicə planını (şüa və ya kimyaterapiya) təyin etmək məqsədilə həyata keçirilir. Əməliyyat yumurtalıq, uşaqlıq, uşaqlıq boynu və ya vulva xərçəngi olan, xərçəngin limfa düyünlərinə yayılma riski yüksək olan, həmçinin əvvəlki müayinələrdə limfa düyünlərində böyümə və ya metastaz şübhəsi olan pasiyentlər üçün uyğundur.

Necə aparılır

Limfadenektomiya ümumi anesteziya altında aparılır və çıxarılacaq limfa düyünlərinin yerləşdiyi nahiyəyə görə fərqli üsullarla icra edilə bilər: qasıq (inguinal), çanaq (pelvik) və ya para-aortal (qarın boşluğunda, əsas damarlar ətrafında) limfa düyünlərinin çıxarılması. Əməliyyat zamanı çıxarılan limfa düyünləri histoloji (patoloji) müayinə üçün laboratoriyaya göndərilir. Bəzi hallarda “sentinel limfa düyünü biopsiyası” ilə ilkin olaraq yalnız bir neçə əsas limfa düyünü çıxarılır; əgər bu düyünlərdə xərçəng aşkarlanmazsa, geniş limfadenektomiyaya ehtiyac qalmaya bilər.

Hazırlıq

Əməliyyatdan əvvəl adətən qan analizləri, görüntüləmə müayinələri (USM, KT və ya MRT) və anesteziya üçün ilkin qiymətləndirmə aparılır. Pasiyent istifadə etdiyi dərmanlar, xüsusilə qanı durulaşdıran preparatlar barədə həkimi məlumatlandırmalıdır. Əməliyyatdan əvvəlki gecə ac qalma qaydalarına riayət olunması tələb olunur.

Bərpa dövrü

Xəstəxanada qalma adətən 2–5 gün çəkir. Cərrahi nahiyədə ödəm, sərtlik və ya axıntı müşahidə oluna bilər; bu hallar həkim nəzarəti altında izlənir. Ağır fiziki yüklərdən uzaq durmaq və ayaqda çox qalmamaq tövsiyə olunur. Bəzi hallarda limfa axınının pozulması (limfedema) nəticəsində ayaqlarda şişkinlik ola bilər; bu zaman fizioterapiya, limfa masajı və xüsusi corabların istifadəsi tövsiyə olunur.

Tez-tez verilən suallar