Yumurtalıq və uşaqlıq şişlərinin cərrahi müalicəsi

Yumurtalıq və uşaqlıq şişlərinin cərrahi müalicəsi

Yumurtalıq və uşaqlıq şişlərinin cərrahi müalicəsi: şişin çıxarılması, mərhələnin təyini və əlavə müalicəyə əsas.

Qadın reproduktiv sisteminin ən ciddi onkoloji problemlərindən biri yumurtalıq və uşaqlıq (endometrium və miometrium mənşəli) şişləridir. Bu törəmələrin erkən mərhələdə aşkarlanması və vaxtında cərrahi müalicəsi xəstənin sağ qalım müddətini və həyat keyfiyyətini əhəmiyyətli dərəcədə artırır. Əməliyyatın əsas məqsədi şişin tam şəkildə çıxarılması, mərhələnin dəqiq təyini, yayılma ehtimalının qiymətləndirilməsi və ehtiyac olduqda əlavə müalicəyə (kimyaterapiya və s.) əsas yaratmaqdır. Əməliyyata əsas göstərişlər yumurtalıqda aşkarlanan şişəbənzər törəmələr (solid, kistik, kompleks kistlər), uşaqlıq daxili selikli qişa (endometrium) xərçəngi, uşaqlığın əzələ qatı (miometrium) mənşəli şişləri (leyomiosarkoma və s.), uşaqlıqda sürətlə böyüyən, qanama və ağrı ilə müşayiət olunan miomalar (onkoloji şübhə olduqda), yumurtalıq xərçəngi ilə birlikdə limfa düyünlərinin zədələnməsi şübhəsi və şişin qonşu orqanlara (bağırsaq, sidik kisəsi və s.) invaziyasıdır.

Necə aparılır

Əməliyyatın növü şişin lokalizasiyası, ölçüsü və yayılma dərəcəsindən asılı olaraq fərqlənir. Yumurtalıq şişləri zamanı şişli yumurtalıq (ehtiyac olduqda hər iki yumurtalıq), uşaqlıq, fallop boruları, ətraf toxumalar və limfa düyünləri çıxarılır, piyli örtük (omentum) biopsiyası və periton yaxması (peritoneal washing) aparılır, qonşu orqanlarda invaziyaya rast gəlinərsə bağırsaq və ya sidik kisəsi reseksiyası edilir. Uşaqlıq şişləri zamanı total histerektomiya (uşaqlıq və boynunun çıxarılması), yumurtalıqların və boruların çıxarılması, limfa düyünlərinin diseksiyası və stadiyalaşdırma məqsədilə qarnın müxtəlif bölgələrindən toxuma nümunələrinin alınması həyata keçirilir. Əməliyyat açıq (abdominal) və ya laparoskopik üsulla aparıla bilər; bəzi hallarda robotik cərrahiyyə də tətbiq olunur.

Hazırlıq

Əməliyyətdən əvvəl geniş müayinə aparılır: qan analizləri, şiş markerləri, görüntüləmə müayinələri (USM, KT və ya MRT) və anestezioloqla məsləhətləşmə. Bu, şişin lokalizasiyasını, ölçüsünü və yayılma dərəcəsini qiymətləndirməyə imkan verir. Cərrahın qərarına görə pasiyentə əməliyyatdan bir neçə saat əvvəl yeməkdən və içməkdən imtina etmək, bağırsağın hazırlanması və bəzi dərmanların müvəqqəti dayandırılması tövsiyə oluna bilər.

Bərpa dövrü

Xəstəxanada qalma açıq əməliyyatda 5-7 gün, laparoskopik üsulda 2-3 gün olur. Qidalanma əməliyyatdan 6-12 saat sonra maye qidalarla, yüngül fiziki aktivlik 1-2 gün sonra başlanır. Əməliyyatdan sonra çıxarılan toxumalar histoloji analizə göndərilir; bu nəticələr xəstəliyin mərhələsini müəyyənləşdirir və əlavə müalicəyə ehtiyac olub-olmadığını göstərir. Mərhələyə əsasən kimyaterapiya, radioterapiya və ya hormonal terapiya təyin oluna bilər. Əməliyyatdan sonra onkoginekoloq tərəfindən müntəzəm izləmə və kontrol müayinələri vacibdir.

Tez-tez verilən suallar