Adenomioz
Adenomioz
Endometrium toxumasının uşaqlığın əzələ qatına doğru yayılması ilə xarakterizə olunan, hər menstrual dövrdə ağrı və şişkinliyə səbəb olan xəstəlik.
Adenomioz – uşaqlığın daxili qatını təşkil edən endometrium toxumasının uşaqlığın əzələ qatına (miometrium) doğru yayılması ilə xarakterizə olunan ginekoloji xəstəlikdir. Bu vəziyyət hər menstrual dövrdə uşaqlıq əzələsində şişkinlik, iltihab və ağrılara səbəb olur. Adenomioz daha çox 35 yaşdan yuxarı qadınlarda, uzun müddət menstruasiya pozğunluğundan əziyyət çəkənlərdə və uşaqlıqda keçirilmiş cərrahiyyələri (kesəriyyə, abort və s.) olan qadınlarda rast gəlinir; uşaqlıq mioması və endometriozla birlikdə də müşahidə oluna bilər. Əlamətləri endometrioza bənzəsə də, adenomioz ayrı bir xəstəlikdir.
Əlamətlər
- Güclü və uzunmüddətli aybaşı qanaxmaları
- Alt qarın nahiyəsində xroniki ağrı
- Cinsi əlaqə zamanı ağrı (dispareuniya)
- Şişkinlik və menstruasiya zamanı qarın nahiyəsində basqı hissi
- Sonsuzluq və ya tez-tez düşüklər
Nə zaman həkimə müraciət etməli?
Ağrı və qanaxmalar qadının gündəlik həyatına təsir edirsə, hamilə qalmaqda çətinlik varsa və ya dəmir çatışmazlığı anemiyası yaranıbsa, müalicə mütləqdir və həkimə müraciət etmək lazımdır.
Diaqnostika
Diaqnoz ginekoloji baxış, ultrasəs müayinəsi (USM) və zərurət olduqda maqnit-rezonans tomoqrafiyası (MRT) ilə qoyulur; MRT uşaqlıq divarındakı dəyişiklikləri daha dəqiq göstərir. Adenomioz endometrioz və mioma kimi yanaşı xəstəliklərdən ayırd edilir.
Müalicə
Müalicə əlamətlərin şiddətinə və qadının hamiləlik planına görə seçilir. Dərman müalicəsində hormonal dərmanlar (progesteron, oral kontraseptivlər) ilə menstruasiya tənzimlənir və ağrılar azaldılır; qanaxmanı nəzarətdə saxlamaq üçün qeyri-steroid iltihab əleyhinə preparatlar (NSAID) istifadə olunur. Dərmanlı intrauterin sistemlər (IUS) həm qanaxmanı, həm də ağrıları azaldır. Cərrahi müdaxilə olaraq uşaqlığı qorumaq istəyənlərdə adenomioz ocaqlarının çıxarılması, çox ağır hallarda və ailə planlaması tamamlanmış qadınlarda isə histerektomiya (uşaqlığın tam çıxarılması) tövsiyə oluna bilər. Profilaktika və nəzarət üçün hormonal balansın qorunması, vaxtında ginekoloji müayinələr, aybaşı qanaxmalarının və ağrıların gecikdirilmədən araşdırılması, həmçinin endometrioz və ya mioma kimi yanaşı xəstəliklərin erkən müalicəsi vacibdir.
Tez-tez verilən suallar
Adenomioz ilə hamilə qalmaq olarmı?
Adenomioz bəzi qadınlarda sonsuzluğa və ya düşüklərə səbəb ola bilər. Lakin düzgün müalicə və həkim nəzarəti altında hamilə qalmaq mümkündür.
Adenomioz endometriozla eynidirmi?
Xeyr. Əlamətləri bənzəsə də, adenomioz ayrı bir xəstəlikdir – endometrium toxuması uşaqlığın öz əzələ qatına yayılır. Onlar bəzən birlikdə də müşahidə oluna bilər.
