Uşaqlıq mioması
Uşaqlıq mioması
Uşaqlığın əzələ qatından inkişaf edən xoşxassəli törəmə (leiomyoma/fibroid) — 30-50 yaş arası qadınlarda geniş yayılmışdır.
Mioma – uşaqlığın əzələ qatından inkişaf edən, xoşxassəli (yəni xərçəng olmayan) törəmədir. Tibbi dildə “leiomyoma” və ya “fibroid” olaraq da tanınır. 30-50 yaş arası qadınlarda geniş yayılmışdır və bir çox hallarda təsadüfi müayinə zamanı aşkarlanır. Miomalar yerləşməsinə görə bir neçə növə bölünür: submukozal (uşaqlıq boşluğuna doğru böyüyür, qanaxma və sonsuzluğa səbəb ola bilər), intramural (uşaqlıq divarının içində yerləşir, qarında ağırlıq və aybaşı pozuntularına səbəb ola bilər), subseroz (uşaqlığın xarici səthinə doğru böyüyür, qonşu orqanlara təzyiq yarada bilər) və saplı miomalar (nazik sapla bağlıdır, burularaq ağrı və təcili cərrahiyyə ehtiyacı yarada bilər). Yaranmasında genetik meyillilik, estrogen və progesteronun təsiri, gec doğuş və ya ümumiyyətlə doğmamış olmaq, piylənmə və hormonal balanssızlıqlar, həmçinin qidalanma və stress faktorları rol oynayır.
Əlamətlər
- Uzun və çox miqdarda aybaşı qanaxmaları
- Menstruasiya arası qanamalar
- Qarnın aşağısında ağırlıq və ya təzyiq hissi
- Tez-tez sidiyə getmə və ya qəbizlik
- Sonsuzluq və ya düşüklər
- Qarın nahiyəsində böyümə
Nə zaman həkimə müraciət etməli?
Miomalar hər zaman müalicə tələb etmir – kiçik, əlamətsiz və hamiləlik planı olmayan qadınlarda yalnız müşahidə altında saxlamaq kifayət ola bilər. Ancaq güclü qanaxmalar, anemiya (qanazlığı), sonsuzluq və ya təkrar düşüklər, şiddətli ağrı və təzyiq hissi, yaxud miomanın sürətli böyüməsi müşahidə olunarsa, mütləq həkimə müraciət və müalicə lazımdır.
Diaqnostika
Diaqnoz ginekoloji baxış və ultrasəs müayinəsi (USM) ilə qoyulur; miomanın yerləşməsi, ölçüsü və sayı dəqiqləşdirilir. Zərurət olduqda, xüsusilə submukozal miomalarda uşaqlıq boşluğunun qiymətləndirilməsi üçün histeroskopiya, daha dəqiq görüntüləmə üçün isə MRT tətbiq oluna bilər.
Müalicə
Müalicə miomanın ölçüsünə, yerləşməsinə və əlamətlərinə görə seçilir. Kiçik və əlamətsiz miomalar üçün gözləmə və müşahidə kifayət ola bilər. Hormonal dərmanlar vasitəsilə miomanın ölçüsü azaldıla və əlamətlər yüngülləşdirilə bilər. Uşaq sahibi olmaq istəyən qadınlarda uşaqlığın qorunması şərti ilə histeroskopik və ya laparoskopik miomektomiya (miomanın çıxarılması) uyğundur. Böyük və çoxsaylı miomalar, təkrarlayan qanaxmalar və müalicəyə cavab verməyən hallarda uşaqlığın çıxarılması (histerektomiya) tətbiq edilir. Uterin arter embolizasiyası isə miomanı bəsləyən damarların bağlanması ilə törəmənin kiçildilməsini təmin edən qeyri-cərrahi üsuldur. Profilaktika üçün mütəmadi ginekoloji müayinələr, hormonal balansın qorunması, sağlam həyat tərzi və aybaşı nizamsızlıqlarının vaxtında araşdırılması tövsiyə olunur.
Tez-tez verilən suallar
Mioma xərçəngdirmi?
Xeyr, mioma xoşxassəli, yəni xərçəng olmayan törəmədir. Bədxassəli çevrilmə çox nadirdir. Buna baxmayaraq, əlamətlərə görə müalicə və müntəzəm nəzarət vacibdir.
Mioma ilə hamilə qalmaq olarmı?
Bir çox qadın mioma ilə problemsiz hamilə qalır. Lakin xüsusilə submukozal miomalar hamiləliyə mane ola bilər; bu halda uşaqlığı qoruyan miomektomiya tövsiyə oluna bilər. Qərar həkim tərəfindən fərdi verilir.
