Uşaqlıq qanaxmaları
Uşaqlıq qanaxmaları
Normal menstruasiya dövründən kənar baş verən qanaxmalar — hormonal pozğunluqdan ciddi ginekoloji xəstəliklərə qədər müxtəlif səbəbləri var.
Uşaqlıq qanaxmaları — qadınlarda normal menstruasiya dövründən kənar baş verən qanaxmalardır. Bu qanaxmalar hormonal pozğunluqlardan tutmuş ciddi ginekoloji xəstəliklərə qədər müxtəlif səbəblərdən qaynaqlana bilər. Hər yaş dövründə rast gəlinə bilər, lakin xüsusilə yeniyetməlik dövrü, reproduktiv dövr və menopauza ətrafı dövrdə daha çox müşahidə olunur. Anormal qanaxmaların növlərinə menorragiyalar (uzunmüddətli və güclü menstruasiyalar), metrorragiyalar (aybaşı dövrü arası qanaxmalar), polimenoreya (aybaşıların 21 gündən az fasilə ilə tez-tez təkrarlanması), oliqomenoreya (35 gündən çox fasilələrlə baş verən menstruasiyalar) və postmenopozal qanaxma (menopauzadan sonra baş verən və mütləq araşdırılmalı olan qanaxmalar) aiddir.
Əlamətlər
- Aybaşıların normadan uzun və ya güclü olması (menorragiya)
- Aybaşılar arası qanaxmalar (metrorragiya)
- Aybaşıların çox tez-tez (21 gündən az) və ya çox nadir (35 gündən çox) təkrarlanması
- Cinsi əlaqədən sonra qanaxma
- Menopauzadan sonra baş verən qanaxma
- Qanazlığı (anemiya) əlamətləri: halsızlıq, başgicəllənmə, yorğunluq
Nə zaman həkimə müraciət etməli?
Aybaşılar çox uzun və ya normadan güclüdürsə, aybaşılar arası qanaxmalar varsa, cinsi əlaqədən sonra qanaxma baş verirsə, menopauzadan sonra qanama müşahidə olunursa, yaxud qanazlığı (halsızlıq, başgicəllənmə, yorğunluq) əlamətləri varsa, həkimə müraciət etmək lazımdır. Anormal qanaxma — bədənin "bir şey qaydasında getmir" xəbərdarlığıdır və bu siqnalı vaxtında ciddiyə almaq daha ciddi problemlərin qarşısını ala bilər.
Diaqnostika
Qanaxmalar təsadüfi görünə bilər, lakin arxasında ciddi səbəblər dayana bilər, bu səbəbdən ginekoloji müayinə mütləqdir. Səbəbin araşdırılmasında adətən ginekoloji baxış, transvaginal ultrasəs müayinəsi, hormonal göstəricilərin qiymətləndirilməsi üçün qan analizləri, zərurət olduqda endometrium biopsiyası və histeroskopiya istifadə olunur. Bu üsullar hormonal disbalans, mioma, polip, hiperplaziya və ya digər səbəbləri ayırd etməyə imkan verir.
Müalicə
Müalicə qanaxmanın səbəbindən asılıdır. Hormonal müalicə (oral kontraseptivlər, progesteron preparatları) menstruasiya dövrünü nizamlayır; qansızmanı azaltmağa yönəlmiş dərmanlar (traneksamik turşu, qeyri-steroid iltihabəleyhinə preparatlar) və uşaqlıqdaxili hormonal spiral qanaxmaları azaltmaqda effektiv ola bilər. Zərurət olduqda cərrahi üsullar tətbiq olunur — polip və ya miomanın çıxarılması, endometriumun cərrahi təmizlənməsi (abrazio), ağır və residiv verən hallarda isə histerektomiya.
Tez-tez verilən suallar
Uşaqlıq qanaxmalarının ən çox rast gəlinən səbəbi nədir?
Ən çox rast gəlinən səbəb hormonal disbalansdır, xüsusilə yeniyetmələrdə və premenopauza dövründəki qadınlarda. Digər səbəblər arasında uşaqlıq mioması və polipləri, endometrioz, spiral və ya bəzi dərmanların istifadəsi, hamiləliklə bağlı problemlər, xərçəng və ya ön xərçəng vəziyyətləri və qan laxtalanma pozğunluqları ola bilər.
Menopauzadan sonra qanaxma təhlükəlidirmi?
Menopauzadan sonra baş verən istənilən qanaxma mütləq araşdırılmalıdır, çünki ciddi səbəblərin, o cümlədən endometrium xərçənginin əlaməti ola bilər. Belə hallarda vaxt itirmədən həkimə müraciət etmək tövsiyə olunur.
